Jeanette Winterson "Zimowa opowieść. Przepaść czasu"

Credit Line: Danna § curious tangles

       Pióra w przepaści

„Ciągle coś gubimy i odnajdujemy. 

Jakby cała historia była olbrzymim Biurem Rzeczy Znalezionych.

Może zaczęło się wtedy, gdy Księżyc odłupał się od Ziemi: blady, samotny, czujny, obecny, nietowarzyski, natchniony. Autystyczny bliźniak.

I zaczęły się te wszystkie opowieści o bliźniętach. O parach, które nie potrafią być osobno, ale nie mogą być razem. O oddalaniu się i zamykaniu się, o zatargach, o złamanych sercach, o kochankach, którzy myślą, że są nieśmiertelni, dopóki jedno z nich nie umrze.

Historie raju – po trosze Księżyca, po trosze łona. Dwie planety wirujące w przestrzeni”[1].

W roku 2016 obchodzimy czterechsetną rocznicę śmierci Williama Szekspira. Brytyjski wydawca Hogarth Press postanowił upamiętnić ten jubileusz i zaproponował znanym pisarzom by opowiedzieli na nowo najbardziej znane dzieła wielkiego dramaturga. Dzięki temu powstało kilka współczesnych powieści inspirowanych sztukami Szekspira. W Polsce książki te ukażą się pod egidą Wydawnictwa Dolnośląskiego w kolekcji „PROJEKT SZEKSPIR”. Pierwszą pozycją w tym zbiorze jest „Zimowa opowieść. Przepaść czasu” brytyjskiej pisarki Jeanette Winterson.

Donna Tartt "Mały przyjaciel"

Credit Line: Elliot Margolies

    Wojownicza księżniczka

Nie wszystkie małe dziewczynki to słodkie istotki w różowych sukienkach skromnie opuszczające oczy przy każdej okazji. Bywają i takie, które nie gorzej od chłopców wspinają się na drzewa a o ich ryzykanckiej naturze świadczą poobdzierane kolana i rozbite nosy. Takim łobuziakiem była Harriet – bohaterka powieści amerykańskiej pisarki Donny Tartt.

„Mała Harriet nie była ani ładna, ani słodka. Harriet była bystra. Odkąd nauczyła się mówić, Harriet była nieco kłopotliwą osobą w domu Cleve’ów. Gwałtowna na placu zabaw, obcesowa dla towarzystwa (…), w bibliotece wyszukiwała książki o Dżyngis-chanie”*.  

Ransom Riggs „Miasto cieni”

Jeremiah Gurney (1812 - 1886) Źródło: Wikimedia

                Zanurzeni w mroku

Wtem spojrzę, w łodzi mknie owym odmętem
starzec kędziorów sędziwych i brody,
Wołając: „Gorze wam, duchom przeklętym!
Nie pójdziecie wy na niebieskie gody:
Przybywam przewieźć was po czarnej strudze
W ciemności wieczne, na żar i na chłody.
A ty, co jeszcze ciało masz w posłudze,
Duch żyw! Co robisz w umarłych narodzie?...”
Kiedy zaś widział, że z odejściem żmudzę:
„Z innej przystani i po innej wodzie
Jest wyznaczony szlak twojej podróży,
Wypada tobie lżejszej szukać łodzie”.

Dante, „Boska komedia”, Piekło, Pieśń trzecia
przeł. Edward Porębowicz

 

„Miasto cieni” to kontynuacja „Osobliwego domu pani Peregrine”, przedziwnej książki, która powstała jako narracja uzupełniająca stare fotografie. W drugim tomie opowieści o przygodach Jacoba i jego osobliwych przyjaciół uległa chyba nieco zmianie koncepcja tworzenia. Tym razem zdjęcia – równie unikalne jak w poprzedniej części i starannie dobrane – stanowią ilustrację toczącej się akcji. Wyszło to na dobre treści i bohaterom, którzy obok swoich niezwykłych właściwości zyskali nieco głębi charakteru. 

Ransom Riggs "Osobliwy dom pani Peregrine"

Źródło: Wikimedia

           Świat malowany światłem

Nie sen to, nie śmierć;
Żyw, kto zdawał się martwy.
Dom twych narodzin,
Z młodości druhów krąg,
Starzec i młoda służąca,
Harówka i zapłata,
Wszystko to znika w krainie baśni,
Już nie da się zatrzymać.

Ralph Waldo Emerson

Stare monochromatyczne fotografie mają w sobie jakiś specyficzny czar. Przywołują czasy, gdy nie było nas na świecie; budzą wrażenie jakby zatrzymały się zegary a wraz z nimi zamarł na fotografii cały świat. Przedziwne stroje, wystudiowane uroczyste miny a w tle, często namalowane, egzotyczne pejzaże. Nawet pęknięcia, drobne rysy czy oderwane rogi zamiast burzyć pogłębiają melancholijny nastrój, który ze sobą owe fotografie niosą. Zanurzenie się w takich starych albumach ze zdjęciami może sprawić, że zapomina się o otaczającej teraźniejszości i zapada w świat gorsetów i krynolin. Nie dziwi mnie więc, że niektórzy ludzie kolekcjonują takie stare fotografie. A trafiają się wśród nich prawdziwe cuda, które wydają się być przeniesione wprost z jakiejś tajemniczej krainy, z innego wymiaru. 

Justyna Mrowiec "Sowy - tajemnicze i nieuchwytne"

Sowa płomykówka (Najpiękniejszy sówek na świecie.)

          Bezszelestni myśliwi

To niewyobrażalne wprost jak delikatne i miękkie jest upierzenie sów. O tym, że mamy przed sobą nie słodką dziecięcą zabawkę ale groźnego drapieżcę, upewniają nas ostry dziób oraz potężne szpony. 

Specjalna budowa sowich piór umożliwia im bezszelestny lot, który w połączeniu z doskonałym słuchem i umiejętnością widzenia w ciemności sprawia, że ptaki te są świetnymi łowcami.

Michael Ondaatje „W lwiej skórze”

                                                      Uruk nad Ontario

„Kazałem cię płakać ludziom z warownego Uruku, kazałem nad tobą szlochać żałośnie, na niewiasty wesołe trud ten włożyłem, sam szaty zgrzebne po tobie oblokłem, lwią skórę przywdziałem, w puszczę pobiegnę!”.   

"Gilgamesz"

MIX. Credit Line: Vince O'Sullivan i Paul Bica

„Każda istota ludzka przeżywa chwilę, w której przywdziewa skórę dzikiego zwierzęcia i przyjmuje na siebie odpowiedzialność za opowiadaną historię”[1].   

Antonio Muñoz Molina „Wiatr księżyca”

Credit Line: NASA

          Księżycowy ślad

Zawsze fascynowały mnie wyimaginowane miejscowości tworzone przez pisarzy na potrzeby powieści. Przy czym nie chodzi mi o światy fantastyczne, ale o miejsca, które mają swoje odpowiedniki w świecie rzeczywistym tylko z jakichś przyczyn literacka wyobraźnia  nadała im nowe nazwy i umieściła w bliżej nieokreślonej przestrzeni. Chociaż te wioski i miasteczka nigdy nie istniały poza kartami powieści, to każde z nich wywodzi swój rodowód z jakiegoś bliskiego twórcy miejsca na Ziemi. Faulknerowskie Jefferson, urugwajskie Santa Maria – wytwór wyobraźni Juana Carlosa Onettiego, Capitán Olmos stworzone przez Ernesta Sábato, czy może bardziej znane Macondo G.G. Marqueza lub Combray i Balbec Marcela Prousta. Mnóstwo ich na kartach różnych powieści, a teraz do mojego prywatnego indeksu miejscowości wymyślonych przychodzi mi dopisać kolejne – to fikcyjne miasteczko Mágina stworzone przez hiszpańskiego twórcę Antonio Muñoza Molinę, które ponoć niezwykle przypomina jego rodzinną miejscowość Úbedę.  To tam rozgrywa się akcja wielu jego powieści m.in. „Jeźdźca polskiego” i „Wiatru księżyca”.